Büyükler İçin Masallar 4 – Ayşecik ‘in Performansı

Son zamanlarda Ayşecik’in derslerdeki başarısı pek iyi değil.. Ayşecik aslında zeki bir çocukmuş, hani derslerine de çalışmıyor değilmiş. Annesi ve babası kızlarının performansını artırmak için ellerinden geleni yapıyorlarmış. Bütün maddi sıkıntılarına rağmen yılbaşı, doğum günü, bayramlarda biraz zorlansalar da masraftan kaçınmayıp ona en pahalı hediyeleri , en marka giysileri alıyorlarmış. Tüm bu gayretlerine karşılık Ayşecik’in derslerdeki performansında en ufak bir kıpırdanma gözlemlenmiyormuş  ve sınav notları 60-65 civarında vasat bir düzeyde kalmaya devam ediyormuş.

Anne ve babası bu durumun ezikliğini yaşadıklarından, dostlarına hep Ayşecik’e neler aldıklarını , tatillerde hangi ülkelere götürdüklerinden bahsederler , ama derslerdeki durumu  ile ilgili konuyu pek gündeme getirmemeye özen gösterirlermiş.

Yine bir doğum günü yaklaşırken , anne ve babası yine  “ Acaba ne alsak ?” telaşına kapılmışlar. Düşüne dursunlar ,akıllarına hafta sonlarında AVM ‘lere gittiklerinde Ayşecik’in petshop vitrinlerinin önünden ayrılmak istemediği, dakikalarca köpek yavrularını seyretmek istediği akıllarına gelmiş.

Ertesi gün yaşadıkları şehirdeki hayvan barınağının yolunu tutmuşlar. Ayşecik’e henüz 3 aylık tatlı mı tatlı bir köpek yavrusu almışlar. Hayvan barınakları ücret kabul etmediği için bağış kutusuna 100 TL bırakmışlar . Ayşecik bu hediyeden çok mutlu olmuş. Her akşam köpeğini gezmeye çıkarıyor, mamasını ve suyunu büyük bir sorumluluk duygusuyla hiç eksik etmiyormuş.

Aynı sorumluluk duygusu farkedilir biçimde ders çalışmasına da yansımış, akşamları bir yandan yanı başına oturan köpeğini okşarken derslerine daha hevesli ve sistematik bir şekilde çalışmaya başlamış. Asıl şaşırtıcı olan,  60-65 ‘ler civarında gezinen notları birden bire 95-100 ‘lere ulaşmış.

Aslında iş yaşamında da durum pek farklı değildir. Yıl sonlarında İK sorumluları çalışan başına verilen eğitimleri %25 artırdıklarından, geçen yıla göre ne kadar daha fazla piknik organize ettiklerinden bahsederler, ama devamsızlık ve işgücü devir oranlarındaki olmayan iyileşmeye pek değinmezler. Aynı şekilde, Kalite sorumluları SPC- Kontrol Noktalarını ve kontrol sıklıklarını ne kadar artırdıklarını anlatırlar, ama hurda ve iade oranlarının hiç yerinden kımıldamadığını es geçerler.

Tüm bu davranışların nedeni KPI - Key Performance Indicator ( Kilit Performans Ölçütü) kavramı ile KAI –Key Activity Indicator (Kilit Aktivite Ölçütü ) kavramlarının bilinçli veya bilinçsiz olarak karıştırılmasıdır.

KPI bir sürecin performansındaki iyileşmenin ölçütü olduğu halde ( Ayşecik’in derslerdeki başarısı). KAI performansın iyileşmesinde az veya çok etkili olan aktivitelerin ( yavru köpek hediye edilmesi gibi) ölçütüdür.

Peki, KAI izlenmemeli mi ? Tabii ki hayır. Farklı KAI’ler , KPI üzerindeki etkilerini ölçmek için izlenmeli , fakat performans ölçütü , hele de “show aracı” olarak kullanılmamalıdır. Aksi takdirde “körler, sağırlar birbirini ağırlar “ olgusu sürer gider.

KAI seçimi de önemli. Emekli olduğum fabrikada başarılı olan iyileştirme ekiplerinin üyelerine yönetim meyve suyu sıkacağı, ütü vs. hediye ederdi (hepsi de baskı aracı !). Çalışanlarda hediyeyi akşam eve götürür :

  • Bak Hanım, bugün fabrikadan ne verdiler , derler ve motive olurlardı.

 

Biz yöneticiler yaşlandık, yeni nesil çalışanları motive edecek KAI ‘ları seçmede zorlanıyoruz. Kim bilir belki de meyve suyu sıkacağından çok Manuş Baba konserine bir bilet onları daha çok motive edecektir. (Yeğenim ile ilişkilerimden edindiğim deneyimler ).

İşletmelerimizde göz ardı edilen bir husus da BCR – Benefit/Cost Ratio (Getiri /Maliyet Oranı ) ölçütüdür. Diyelim ki KPI üzerinde etkisi en yüksek olan KAI ‘ı keşfettiniz, ve bu aktivite sayesinde KPI tavan yapıyor, KAI artışı için üstlendiğiniz finansal yük ile KPI iyileşmesinin yıllık getirisini de karşılaştırmak gerekir. Japon gurular B/C oranının > 4 olmasını talep ederler, ama şirket politikaları ve stratejileri doğrultusunda başlangıç aşamasında 3 veya 2 olarak kabul etmenizde bir sakınca yok, yeter ki bir getiri/ maliyet yaklaşımınız bulunsun.

Taner Belir

Paylaş
 

E-Bülten

Adisa ile ilgili haber, duyuru ve yeniliklerden haberdar olmak için lütfen e-bültenimize kayıt olun.