"Direnç: Değişime Değil, Kayba Verilen Tepki"

Richie için her şey bir anda değişmedi. Önce bir kayıp geldi. En yakın arkadaşı intihar etti. Sonra, sonra  tanıdığı dünya değişmeye başladı. Yıllardır içinde olduğu restoran, kuralları esnek, ilişkileri güçlü, kaotik ama “kendine ait” bir yer. Orada bir rolü vardı. Bir ağırlığı vardı. Bir kimliği vardı.

Sonra Carmen Berzatto geldi. Düzen getirdi. Standart getirdi. Mutfak Tugayı’nı kurdu. Artık herkesin bir rolü vardı. Ama Richie’nin yeri eskisi kadar net değildi.
Sonra Sydney Adamu geldi. Genç. Hızlı. Analitik. Yeni fikirler ve yeni bir dil.

Ve Richie ilk kez şunu hissetti: Burası artık onun bildiği yer değil.

Tıpkı bir organizasyonda yıllardır alışılmış düzenin bir anda değişmesi gibi. İş yapış biçimindeki değişim, SAP geçişi, şirketin satın alınması ya da yönetimin değişmesi. Herkesin bildiği oyun bir anda yeniden yazılır. 

Richie Ne Yaşıyor?

Dışarıdan bakınca; alay ediyor, karşı çıkıyor, zorlaştırıyor. Ama içeride olan başka bir şey; anlam kaybı, kontrol kaybı, kimlik kaybı. Richie’nin iç dengesi — kendi “ataraksiyası” — bozuluyor. Ve bu duygu dışarıya direnç olarak çıkıyor. Çünkü asıl soru şu: “Bu yeni düzende ben kimim?”

Değişim ve İnsan

Organizasyonlarda değişim başladığında genelde şu başlıklar konuşulur, tartışılır ve planlanır:
•    Yeni süreçler
•    Yeni sistemler
•    Yeni hedefler
Ama değişim, insan için başka bir şeydir; alıştığı düzenin kaybı, değer gördüğü alanın değişmesi, kendisini tanımladığı rolün sarsılması. Bir başka ifadeyle: konfor alanının daralması. Bu yüzden direnç çoğu zaman değişime değil, kaybedilene verilir.

Liderlerin Kaçırdığı Nokta

Değişim sürecinde; süreç, standart ve performansa odaklanan liderler şu soruyu çoğu zaman atlar: “Bu dönüşüm insanların kimliğini nasıl etkiliyor?”
İşte değişime liderlik de tam burada başlıyor.

• Ekibini tanımak
• Küçük değişimlere verdikleri tepkileri fark etmek
• Büyük değişim zamanı geldiğinde kimi nasıl hazırlayacağını bilmek
• İnsanların sadece iş yapış biçimini değil, duygusal adaptasyon süreçlerini de yönetmek.

Çünkü değişim sadece rasyonel bir süreç değildir. Duygusal bir yolculuktur. Bu yolculuk çoğu zaman Kübler-Ross değişim eğrisi ile benzer bir seyir izler: 

• İnkar
• Öfke
• Pazarlık
• Kabul

Liderin rolü bu süreci hızlandırmak değil, bu sürecin içinde insanı kaybetmemektir. Değişmeye zorlamak kolaydır. Ama direncin nedenini anlamaya çalışmak, empati göstermek, ekibe gerçekten kulak vermek ve duygusal tepkilerine saygı göstermek. İşte değişime liderlik…

Doğru Sorular

Burada kritik bir beceri devreye girer; soru sormak.
Çünkü çoğu zaman liderler anlatır. Ama dönüşüm, anlatmakla değil anlamakla başlar. Marilee Adams’ın kitabında söylediği gibi: Liderin işi %80 soru sormak, %20 dinlemektir.

Peki hangi sorular?
•    “Neye direniyorsun?” yerine, “Neyi kaybetmek seni üzer/üzüyor?”
•    “Neden uyum sağlamıyorsun?” yerine, “Bu değişimde seni en çok zorlayan ne?”

Doğru soru, direnci kırmaz, direnci ve sebebini görünür kılar.

Kırılma Noktası

Richie’nin başka bir restoranda geçirdiği deneyim kritik. Orada şunu fark ediyor; disiplin, küçültmez, standart, aşağılamak değildir ve mükemmellik, bir saygı göstergesidir. Ve en önemlisi: Sorun onun değersiz olması değil, değerinin doğru yerde kullanılmaması. Bu farkındalıkla birlikte bir şey değişir. Direnç yok olmaz, yön değiştirir.

Dirençten Sahiplenmeye

Richie şu üç başlığı fark edince dönüşmeye ve değişime adapte olmaya başlar.

1. Anlam: yaptığı işin nedenini ve kendisi için değerini anlar. 
2. Yetkinlik: katkısına olan ihtiyacı deneyimler. 
3. Değer: katkısı görülür ve takdir edilir. 

İnsan, değer gördüğü yere bağlanır.

Asıl Gerçek

Organizasyonlarda en güçlü savunucular, bir zamanların en sert direnenlerdir. Çünkü dönüşümü en derin yaşayan onlar olur.

Son Sorular

Sizin organizasyonunuzda bir Şef Richie var mı?

Yoksa değişime en çok direnen kişi, Şef Richie aslında siz misiniz?

Değişim gerçekten yönetilebilir mi? 

Değişimi nasıl yönetiyorsunuz?

Sırada Ne Var?

Bir sonraki yazıda bu The Bear hikayesine başka bir açıdan bakacağız. Disiplin, inovasyon ve direncin aynı anda var olduğu bir organizasyonda denge nasıl kurulur?

The Bear ve Şef Trio ile devam edeceğiz.